نحوه انتخاب فن هواکش

انتخاب هواکش مناسب نقش مهمی را در تهویه فضای درون ساختمان بر عهده دارد چرا که  از طریق تهویه ساختمان به راحتی می توان به جایگزین نمودن هوای پاک و تمیز با هوای غیر قابل تنفس یا کثیف اقدام نمود. اگرچه فرایند تهویه کاربردهای وسیع دارد، اما اصول حاکم بر جریان هوا هرگز تغییر نمی‌کند. این اصل شامل دفع هوای نامطلوب و جایگزین نمودن آن با هوای تازه است. در این میان در خرید هواکش مناسب، مدل هواکش و سرعت جریان هوا متغیرهای کلیدی هستند که بسته به برنامه های کاربردی تغییر می کنند.

دیگر متغیرها در انتخاب هواکش، شامل مقاومت در برابر جریان هوا (فشار استاتیک) و صدای تولید شده توسط هواکش هستند. در برخی مواقع به منظور انجام عملکرد خاصی به هواکش خروجی نیاز دارید، اما نمی دانید از کدام مدل بایستی و چه میزان فوت مکعب در هر دقیقه برای این منظور بهره ببرید. اگر در این موارد مشکل دارید، بایستی با نحوه انتخاب هواکش مناسب آشنا شوید. مشخصات هواکش همواره دقیق نیست، اما وقتی با نحوه استعمال هواکش آشنا شوید به جزییات آن بهتر پی خواهید برد. بر اساس نحوه استعمال چهار پارامتر باید مد نظر قرار گیرد که به ترتیب عبارتند از:

• مدل هواکش
• میزان فوت مکعب در هر دقیقه
• فشار استاتیک
• صدای ایجاد شده (Sones)

مدل هواکش مناسب

عملکرد اصلی همه‌‎ی  هواکش ها  انتقال هوا از یک فضا به فضای دیگر است. اما تنوع زیاد در کاربردهای هواکش این نیاز را برای تولیدکنندگان ایجاد می کند که مدل های مختلفی تولید کنند. در انتخاب هواکش مناسبی بایستی توجه داشت که هر مدل مزایایی برای کاربری های خاص دارد، که در تلاش است مقرون به صرفه ترین عملکرد را برای به جریان انداختن هوا انجام دهد. در ادامه نکاتی را برای انتخاب هواکش مناسب از بین مدل های موجود ارائه خواهیم داد که به شما در یافتن هواکش دلخواهتان مطابق با نیازتان کمک خواهد کرد.

بیشتر بدانید: شناخت انواع فن و کاربرد آن

مقایسه هواکش درایو مستقیم با هواکش درایو تسمه ای

هواکش درایو مستقیم برای حجم کم (2000 فوت مکعب در هر دقیقه یا کمتر) و فشار استاتیک کم ( نیم یا کمتر) مقرون به صرفه هستند. این نوع از هواکش ها به تعمیر و نگهداری کمی احتیاج دارند و بیشتر موتورهای مستقیم درایو را می توان با کنترل سرعت برای تنظیم فوت مکعب در هر دقیقه استفاده کرد، هواکش زیلابرگ یکی از گزینه های پیشنهادی است.

هواکش درایو تسمه‌ای برای حجم هوای بالاتر از 2000 فوت مکعب در هر دقیقه یا فشار استاتیک بالای50/0 مناسب ترند. قرقره های قابل تنظیم باعث می شوند تا سرعت فن و فوت مکعب در هر دقیقه تا حدود 25٪ تنظیم شود. فن های دمای بالا،  بالای 50 درجه سانتیگراد (بالای 122 درجه فارنهایت) تقریباً همیشه با تسمه هدایت می شوند.

هواکش پروانه ای در مقابل سانتریفیوژ

هواکش پروانه ای روشی مقرون به صرفه و اقتصادی برای انتقال حجم زیاد هوا (بیش از 5000 فوت مکعب در هر دقیقه) در فشار استاتیک کم ( نیم یا کمتر) ارائه می دهد. موتورها به طور معمول در جهت جریان هوا نصب می‌شوند که عملکرد را در هوای نسبتاً تمیز در حداکثر دمای 40 درجه سانتیگراد (104 درجه فارنهایت) محدود می کند.

هواکش های سانتریفیوژ در فشارهای استاتیکی بالاتر کارایی بیشتری دارند و نسبت به فن پروانه ای بی صدا بهترند. بسیاری از مدل های فن سانتریفیوژ با موتورهای خارج از جریان هوا برای تهویه هوای آلوده و دمای بالا طراحی شده اند.

نقش مکان در انتخاب هواکش مناسبی

مدل های فن به گونه ای طراحی شده اند که در سه مکان مشترک نصب می شوند: روی سقف، دیوار یا کانال. در خصوص نوع مکان محدودیتی وجود ندارد ولی اجزای اصلی فن با توجه به مکان تغییر نمی کنند. فقط محفظه فن تغییر می کند تا نصب به راحتی انجام گیرد.

تعیین بهترین مکان برای یک فن به بررسی الگوی جریان هوا و خصوصیات فیزیکی ساختمان بستگی دارد که پس از انتخاب هواکش مناسب با بررسی ساختار ساختمان و مشاهده چگونگی جریان هوا ، محل قرارگیری آن مشخص می‌شود.

مقالات مرتبط:

اصول تهویه صنعتی

چیدمان اجزاء فن های سانتیرفیوژ

فوت مکعب در هر دقیقه (CFM)

پس از انتخاب هواکش، باید حجم هوای رد و بدل شده تعیین شود. ضوابط ساخت و ساز ساختمان در محل زندگی شما باید حاوی اطلاعات مربوط به تغییرات پیشنهادی برای تهویه هوای مناسب باشد. محدوده های مشخص شده در اکثر موارد مناطق مربوطه را به میزان کافی تهویه می کنند. با این حال، شرایط حاد ممکن است به " تغییر در هر دقیقه" خارج از محدوده مشخص شده نیاز داشته باشد.

برای تعیین تعداد واقعی مورد نیاز در محدوده، موقعیت جغرافیایی و سطح خدمت رسانی متوسط ​​منطقه را در نظر بگیرید. در خصوص آب و هوای گرم و خرید هواکش صنعتی در مناطق پرفشار تر از حد معمول، توصیه می‌شود هواکش با محدوده فوت مکعب در هر دقیقه کمتری را در محل نصب کنید تا هوا سریعتر تهویه شود. برای آب و هوای متوسط ​​با کاربرد سبک تر، هواکش با محدوده فوت مکعب در هر دقیقه بیشتری را در محل نصب کنید.

از فرمول زیر برای محاسبه فوت مکعب در هر دقیقه مورد نیاز برای تهویه مناسب مکان خود استفاده کنید.

حجم اتاق = طول× عرض× ارتفاع

فوت مکعب در هر دقیقه (CFM) = حجم اتاق÷ تغییر در هر دقیقه

جدول زیر تغییرات هوا را برای طیف وسیعی از اتاق ها براساس اندازه نشان می دهد که کار انتخاب هواکش را برایتان آسان می‌سازد.

جدول CFM پیشنهادی برای فضاهای مختلف

یکی از مهم‌ترین کمبودهای رایج در مقالات تهویه، نداشتن عدد مشخص است. جدول زیر بر اساس میانگین توصیه‌های مهندسی و تجربه نصب واقعی تهیه شده است:

این مقادیر برای شرایط نرمال کانال‌کشی در نظر گرفته شده‌اند و ممکن است با افزایش طول یا پیچیدگی مسیر، نیاز به افزایش CFM باشد.

جدول تعیین هواکش

چرا CFM اسمی کافی نیست؟

عدد CFM درج‌شده روی هواکش معمولاً در شرایط آزمایشگاهی و فشار استاتیک بسیار کم اندازه‌گیری می‌شود. اما در نصب واقعی، عوامل متعددی باعث کاهش دبی مؤثر هوا می‌شوند.

مهم‌ترین عوامل افت فشار عبارت‌اند از:

• افزایش طول کانال
• استفاده از زانوهای ۹۰ درجه
• قطر نامناسب کانال
• وجود دریچه، دمپر یا توری خروجی

به‌طور تجربی:

• هر زانوی ۹۰ درجه می‌تواند ۵ تا ۱۰٪ از دبی هوا را کاهش دهد
• کانال باریک‌تر از حد استاندارد باعث افزایش فشار استاتیک و افت محسوس عملکرد می‌شود

به همین دلیل، در مسیرهای طولانی یا پرپیچ‌وخم، توصیه می‌شود CFM هواکش بالاتر از مقدار محاسبه‌شده تئوریک انتخاب شود.

نقش فشار استاتیک در انتخاب هواکش مناسبی

چگونه فشار استاتیک در کانال هوا با فشار سنج اندازه گیری می شود. در واقع اندازه گیری دقیق فشار استاتیک برای انتخاب هواکش مناسب بسیار مهم و ضروری است. فشار استاتیک هواکش بر حسب هر اینچ آب اندازه گیری  و محاسبه می شود. هر پوند در هر اینچ مربع معادل 7/27 فشار استاتیک است. فشار استاتیک در سیستم هواکش ها به طور معمول کمتر از 2 فشار استاتیک یا 072/0 پوند بر اینچ مربع است.

در نمودار فن اگزاست یا فن تهویه نحوه اندازه گیری فشارهای استاتیکی در کانال هوا با فشار سنج نشان داده شده است. اختلاف فشار بین مجرا و فضا باعث می شود که سطح آب در پایه های مانومتر در سطوح مختلف پایدار بماند و این اختلاف فشار استاتیکی است که بر حسب هر اینچ آب اندازه گیری می شود.

در مورد فن اگزاست یا فن تهویه، هوا از طریق مجرا به سمت بالا کشیده می شود زیرا فن در بالای مجرا، منطقه ای با فشار کم تولید می کند. این همان قانونی است که نوشیدن نوشیدنی ها را از طریق نی امکان پذیر می کند. میزان فشار استاتیکی که فن باید بر آن غلبه کند، به سرعت هوا در کانال، تعداد چرخش های کانال (و سایر عناصر مقاومتی) و طول کانال بستگی دارد.

برای سیستم های طراحی شده با آرایش هوایی کافی، می توان از دستورالعمل های جدول زیر برای تخمین فشار استاتیک استفاده کرد.

انتخاب قطر کانال خروجی هوا

انتخاب نادرست قطر کانال یکی از رایج‌ترین دلایل عملکرد ضعیف هواکش‌هاست. حتی بهترین فن نیز با کانال نامناسب بازده مطلوب نخواهد داشت.

جدول پیشنهادی زیر می‌تواند به‌عنوان مرجع عمومی استفاده شود:

حمام خانگی کوچک

ابعاد: 2 × 2 × 2.7 متر

حجم فضا: حدود 10.8 متر مکعب

انتخاب مناسب برای خرید هواکش حمام:

• هواکش با دبی 90 تا 110 CFM
• سطح صدا: حداکثر 1.5 Sone
• کانال مستقیم با قطر حداقل 12 سانتی‌متر

سرویس بهداشتی با کانال‌کشی

ابعاد: 2.5 × 2 × 2.7 متر

مسیر خروج: 3 متر کانال + 2 زانوی 90 درجه

انتخاب مناسب:

• افزایش CFM پیشنهادی به 120–150
• استفاده از کانال با قطر بزرگ‌تر برای جبران افت فشار
• ترجیحاً هواکش با توان تحمل فشار استاتیک بالاتر

نقش صدای ایجاد شده (Sones) در انتخاب هواکش

یکی دیگر از پارامترهای مهم صدای تولید شده توسط هواکش است که بایستی در نظر گرفته شود. در صنعت تولید هواکش،Sonesواحدی برای بیان سطح فشار صدا است. در واقع،Sonesمعادل صدای یخچال معمولی است که از فاصله 5 متری در یک اتاق شنیده می شود و واحدی خطی برای اندازه گیری سطح فشار صدا است.

به عنوان مثال، سطح صدای 10Sonesدو برابر 5Sonesاست. برای تعیین محدوده صوتی قابل قبول، به نمودار پیشنهاد شده برای میزان بلندی صدا در اتاق مراجعه کنید. به عنوان یک راهنمای کلی برای انتخاب هواکش سعی در انتخاب محصولی داشته باشید که در آستانه مشخصی صدا ایجاد کند، خرید هواکش بی صدا می تواند یکی از گزینه های پیشنهادی برای شماست.

حال که با نحوه کارکرد فن اگزاست یا فن تهویه آشنا شدید، این چهار پارامتر را بخاطر بسپارید تا پارامتر مناسب را در هنگام انتخاب هواکش اعمال کنید.