14
0
اجزای پمپ آب خانگی؛ معرفی قطعات و وظیفه هرکدام
اجزای اصلی پمپ آب خانگی شامل الکتروموتور، پروانه، شفت، پوسته، مکانیکال سیل، بلبرینگ و خازن در مدل‌های تکفاز است. الکتروموتور نیروی چرخش را تأمین میکند، پروانه انرژی را به آب منتقل میکند و پوسته جریان آب را به سمت خروجی هدایت میکند. قطعاتی مانند مکانیکال سیل و بلبرینگ نیز وظیفه جلوگیری از نشتی و حفظ چرخش روان محور را بر عهده دارند.
اجزای اصلی پمپ آب خانگی شامل الکتروموتور، پروانه، شفت، پوسته، مکانیکال سیل، بلبرینگ و خازن در مدل‌های تکفاز است. الکتروموتور نیروی چرخش را تأمین میکند، پروانه انرژی را به آب منتقل میکند و پوسته جریان آب را به سمت خروجی هدایت میکند. قطعاتی مانند مکانیکال سیل و بلبرینگ نیز وظیفه جلوگیری از نشتی و حفظ چرخش روان محور را بر عهده دارند. علاوه بر قطعات داخل پمپ، تجهیزاتی مانند ست کنترل، کلید اتوماتیک، منبع تحت فشار و شیر یک‌طرفه در سیستم آبرسانی ساختمان استفاده می‌شوند. شناخت این قطعات کمک میکند هنگام افت فشار، نشتی، صدای غیرعادی یا روشن نشدن پمپ، راحت‌تر متوجه شوید مشکل از کدام قسمت است.
اگر قصد خرید پمپ را دارید و به دنبال قیمت بهترین پمپ آب خانگی هستید، ما در ویدفکتور پاسخگوی نیاز شماییم.
اجزای پمپ آب خانگی کدام‌اند؟
در پمپهای بشقابی، جتی و محیطی، ساختار داخلی یکسان نیست؛ اما بیشتر آن‌ها از یک الکتروموتور و مجموعه‌ای از قطعات هیدرولیکی و مکانیکی تشکیل شده‌اند. جدول زیر وظیفه قطعات اصلی را نشان می‌دهد.
الکتروموتور؛ تأمین نیروی محرکه پمپ
الکتروموتور انرژی الکتریکی را به حرکت چرخشی تبدیل میکند. این حرکت از طریق شفت به پروانه منتقل میشود و باعث جریان پیدا کردن آب میشود. الکتروموتور از اجزایی مانند استاتور، روتور، سیم‌پیچ، یاتاقان‌ها و مجموعه خنک‌کاری تشکیل شده است. در پمپهای خانگی کوچک معمولاً از موتور تکفاز استفاده میشود. اگر موتور روشن نشود، بیش از حد داغ کند یا هنگام کار صدای وزوز بدهد، مشکل میتواند از خازن، سیم‌پیچ، بلبرینگ یا گیر کردن بخش چرخان باشد. بنابراین روشن نشدن پمپ همیشه به معنی سوختن موتور نیست.
پروانه پمپ آب؛ قطعه اصلی انتقال انرژی به آب
پروانه (Impeller) داخل بخش هیدرولیکی پمپ قرار دارد و با چرخش خود به آب انرژی می‌دهد. آب در پمپهای سانتریفیوژ متداول از نزدیکی مرکز پروانه وارد میشود و به سمت محیط آن حرکت میکند. پروانه‌ها بسته به طراحی از برنج، استیل، چدن یا مواد پلیمری ساخته می‌شوند. جنس پروانه به‌تنهایی کیفیت پمپ را مشخص نمیکند؛ طراحی، شرایط کارکرد و سازگاری با آب نیز اهمیت دارند. اگر پره‌های پروانه ساییده یا شکسته شوند، پمپ ممکن است روشن باشد اما فشار و آبدهی کافی ایجاد نکند. البته کاهش فشار میتواند دلایل دیگری مانند ورود هوا یا گرفتگی مسیر نیز داشته باشد.
پوسته یا هوزینگ پمپ؛ هدایت آب به خروجی
پوسته، محفظه‌ای است که پروانه درون آن قرار می‌گیرد. در پمپهای سانتریفیوژ حلزونی، شکل پوسته به جمع‌آوری جریان خروجی پروانه و تبدیل بخشی از انرژی سرعتی آب به فشار کمک میکند. پوسته پمپهای خانگی معمولاً از چدن، استیل یا آلیاژهای دیگر ساخته میشود. یکی از آسیب‌های مهم پوسته، ترک‌خوردگی بر اثر یخ زدن آب باقی‌مانده در محفظه است. در چنین شرایطی ممکن است آب از بدنه نشت کند یا پمپ دیگر نتواند فشار مناسب ایجاد کند.
شفت پمپ؛ انتقال چرخش موتور به پروانه
شفت یا محور، قطعه‌ای فلزی است که گشتاور الکتروموتور را به پروانه منتقل میکند. در بسیاری از پمپهای خانگی کوپل مستقیم، پروانه روی امتداد محور موتور نصب میشود. تاب‌برداشتن شفت، لقی یا آسیب سطحی آن میتواند باعث لرزش، صدای غیرعادی و خرابی زودهنگام آب‌بند شود. به همین دلیل هنگام تعمیر پمپ، وضعیت محور نیز باید بررسی شود.
مکانیکال سیل یا فیبر و فنر؛ جلوگیری از نشت آب
مکانیکال سیل (Mechanical Seal) یکی از حساس‌ترین قطعات پمپ آب خانگی است. این قطعه محل عبور محور چرخان از محفظه آب را آببندی میکند. در بسیاری از پمپهای خانگی، مکانیکال سیل از دو سطح آببندی، فنر و قطعات الاستومری تشکیل شده است. یکی از سطوح همراه محور می‌چرخد و سطح دیگر ثابت می‌ماند. چکه کردن آب از محل اتصال کلگی پمپ به موتور میتواند نشانه خرابی مکانیکال سیل باشد. کارکرد خشک، گرمای زیاد و وجود ذرات نامناسب در آب از عوامل آسیب به این قطعه هستند. اگر نشتی مشاهده شد، بهتر است پمپ خاموش و توسط تعمیرکار بررسی شود؛ زیرا ادامه کار میتواند به بلبرینگ یا بخش الکتریکی موتور آسیب برساند.
بلبرینگ پمپ؛ حفظ چرخش روان محور
بلبرینگ‌ها از محور چرخان پشتیبانی می‌کنند و اصطکاک حرکت را کاهش می‌دهند. سلامت آن‌ها برای کارکرد کم‌لرزش پمپ اهمیت زیادی دارد. خرابی بلبرینگ معمولاً با صدای زوزه، افزایش لرزش یا داغ شدن غیرعادی ناحیه موتور همراه است. اگر این علائم ادامه پیدا کنند، احتمال آسیب به شفت و سایر قطعات نیز افزایش می‌یابد. بلبرینگ بعضی موتورهای خانگی از نوع گریس‌کاری‌شده و آب‌بندی‌شده است و به روغن‌کاری دوره‌ای کاربر نیاز ندارد. برای آشنایی با تفاوت روش‌های روان‌کاری، مقاله روغن‌کاری پمپ آب چگونه انجام میشود؟ را بخوانید.
خازن پمپ آب؛ کمک به راهاندازی موتور تکفاز
در بسیاری از پمپهای تکفاز، خازن برای ایجاد اختلاف فاز در سیم‌پیچ کمکی استفاده میشود. بسته به طراحی موتور، خازن میتواند از نوع راه‌انداز، دائم‌کار یا ترکیبی باشد. خرابی خازن ممکن است باعث شود موتور صدای وزوز بدهد اما شروع به چرخش نکند. کاهش گشتاور راهاندازی و قطع شدن حفاظت حرارتی نیز از نشانه‌های احتمالی هستند. خازن باید با ظرفیت و ولتاژ نامی مناسب همان موتور جایگزین شود. حتی پس از قطع برق، خازن میتواند بار الکتریکی داشته باشد؛ بنابراین باز کردن جعبه برق و تعویض آن باید توسط فرد متخصص انجام شود.
دیفیوزر و گلدانی؛ قطعاتی که در همه مدل‌ها یکسان نیستند
دیفیوزر در پمپهای دارای این قطعه، جریان خروجی پروانه را هدایت میکند و با کاهش سرعت آب به بازیابی فشار کمک میکند. وجود دیفیوزر به طراحی هیدرولیکی پمپ بستگی دارد و تمام پمپهای بشقابی معمولی دیفیوزر جداگانه ندارند. گلدانی یا قطعه واسطه نیز در برخی پمپ‌ها میان الکتروموتور و پوسته قرار می‌گیرد. این قطعه به اتصال و هم‌راستایی مجموعه کمک میکند و ممکن است محل نصب بخشی از مجموعه آببندی باشد.
تجهیزات جانبی پمپ آب خانگی چه قطعاتی هستند؟
قطعاتی که تا اینجا معرفی کردیم، داخل خود پمپ قرار دارند. اما برای اینکه پمپ آب ساختمان به‌صورت خودکار کار کند و فشار آب مدیریت شود، تجهیزات دیگری هنگام نصب پمپ آب خانگی استفاده می‌شوند.
ست کنترل و کلید اتوماتیک
سیستم‌های افزایش فشار آب از روش‌های کنترلی متفاوتی استفاده می‌کنند. در پمپهای خانگی، دو نمونه رایج ست کنترل الکترونیکی و کلید اتوماتیک مکانیکی هستند. ست کنترل معمولاً با تشخیص شرایط جریان و فشار، فرمان روشن یا خاموش شدن پمپ را صادر میکند. کلید اتوماتیک مکانیکی نیز براساس فشار تنظیم‌شده، پمپ را روشن و خاموش میکند و معمولاً همراه منبع تحت فشار استفاده میشود. اگر پمپ بی‌وقفه کار میکند یا با باز شدن شیر روشن نمی‌شود، این تجهیزات از قسمت‌هایی هستند که باید بررسی شوند.
منبع تحت فشار
منبع تحت فشار مقداری آب را تحت فشار ذخیره میکند تا با هر مصرف کوچک، پمپ مجبور به روشن شدن نباشد. این منبع معمولاً دارای بخش هوا و بخش آب است که در بسیاری از مدل‌ها به‌وسیله دیافراگم یا تیوپ از یکدیگر جدا شده‌اند. خرابی تیوپ یا تنظیم نبودن فشار باد میتواند باعث روشن و خاموش شدن مکرر پمپ شود. منبع تحت فشار را نباید با مخزن ذخیره آب ساختمان اشتباه گرفت.
شیر یک‌طرفه، پنج‌راهی و مانومتر
شیر یک‌طرفه مانع برگشت آب در جهت مخالف میشود. خرابی آن میتواند در بعضی سیستم‌ها باعث افت فشار پس از خاموش شدن پمپ شود. پنج‌راهی قطعه‌ای برای اتصال تجهیزات مختلف مانند کلید اتوماتیک، منبع تحت فشار و مانومتر به مسیر آب است. مانومتر یا درجه فشار نیز فشار آب را نمایش می‌دهد و برای کنترل عملکرد سیستم و تنظیم کلید اتوماتیک کاربرد دارد.
از روی علائم خرابی چطور قطعه معیوب پمپ را تشخیص دهیم؟
خرابی هر قطعه میتواند نشانه‌هایی در عملکرد پمپ ایجاد کند. جدول زیر کمک میکند پیش از تعمیر، قسمت‌هایی را که احتمال ایراد دارند شناسایی کنید.
این علائم برای تشخیص اولیه هستند و لزوماً خرابی قطعه مشخصی را ثابت نمی‌کنند. برای مثال، پایین بودن فشار آب همیشه به معنی خرابی پروانه نیست؛ ممکن است پمپ هوا گرفته باشد یا آب کافی به ورودی آن نرسد. اگر پمپ صدای غیرعادی شدید دارد، نشتی آب به سمت موتور دیده میشود یا موتور مرتب داغ میکند، بهتر است دستگاه خاموش و بررسی فنی شود.
بیشتر بخوانید: بهترین پمپ آب خانگی چینی؛ مقایسه برندهای لئو، شیمجه و استریم |
|---|
کدام قطعات پمپ آب خانگی بیشتر نیاز به تعمیر یا تعویض دارند؟
مکانیکال سیل، بلبرینگ، خازن و در بعضی شرایط پروانه از قطعاتی هستند که هنگام تعمیر پمپ آب خانگی بیشتر بررسی می‌شوند. مکانیکال سیل به دلیل تماس با آب و حرکت محور در معرض فرسودگی قرار دارد. بلبرینگ نیز با گذشت زمان، کارکرد نامناسب یا نفوذ رطوبت ممکن است آسیب ببیند. خازن موتورهای تکفاز هم میتواند بر اثر فرسودگی یا شرایط الکتریکی نامناسب خراب شود. پروانه معمولاً قطعه مصرفی دوره‌ای محسوب نمی‌شود، اما ورود ذرات، خوردگی، کاویتاسیون یا کارکرد خارج از محدوده مناسب میتواند به آن آسیب بزند. برای تعویض این قطعات، زمان ثابت و یکسانی برای تمام پمپ‌ها وجود ندارد. وضعیت قطعه، ساعات کارکرد، کیفیت آب و توصیه سازنده تعیین می‌کنند چه زمانی تعمیر یا تعویض لازم است.
نظر خود رابنویسید