شناخت مشخصات موتور الکتریکی بر اساس پلاک مشخصات Name Plate

تعیین مشخصات موتورهای الکتریکی از روی پلاک مشخصات Name Plate

به منظور انتخاب مناسب و صحیح موتور های الکتریکی بایستی به مشخصات درج شده روی پلاک موتور توجه نمود و به این نکته توجه داشت که  پلاک ها دارای تنوع زیادی هستند .به صورت کلی مشخصات موتور بر اساس دو استاندارد بر روی پلاک موتور درج می شود این دو استاندارد IEC 60034 و NEMA  هستند که استاندارد IEC بین المللی و استاندارد NEMA  مربئط به آمریکای شمالی و کانادا می باشد .ابتدا به معرفی کلی مشخصات قید شده بر روی پلاک مشخصات بر اساس استاندارد IEC می پردازیم .

1.کشور سازنده

2.سه/ تک فاز

3.توان نامی خروجی موتور

4.اندازه بدنه سایز فریم

5.ولتاژ نامی موتور

6.فرکانس

7.جریان نامی موتور

8.فاکتور سرویس

9.دور نامی بار کامل

10.ضریب توان

11.رژیم کاری

12.درجه حرارت محیط

13.رده/کلاس عایقی

14.افزایش حرارت مجاز

15.رده حفاظتی

16.ارتفاع

17.وزن موتور

18.نحوه اتصال ستاره/مثلث

19.مقدار گریس بلبرینگ پشتی

20.مقدار گریس بلبرینگ جلویی

21.نوع گریس مورد استفاده

22.فواصل زمانی روانکاری

23.برچسب /علامت گواهینامه استاندارد

1.کشور یا کمپانی سازنده : که معمولا نام کشور و کمپانی سازنده موتور قید می شود گاهی همراه با کد یا مدل محصول (موتور) که برای سفارش و شناسایی نوع و مشخصات موتور یا سفارش کار برد دارد

2.تک فاز /سه فاز : نوع موتور ار بر اساس اینکه با چه نوع سیستم قدرت یا تغذیه ای کار می کند که با عدد 1 و 3 یا با حروف 1PH یا 3PH مشخص می شود.

3.توان نامی خروجی موتور: این توان در واقع توان مکانیکی قابل استفاده به شکل دوران در دور و گشتاور نامی است که عموما یا بر حسب وات W یا اسب بخار HP بیان می شود. که هر 745.7 وات برابر یک اسب بخار است.

4.اندازه بدنه یا سایز فریم : در واقع ابعاد بدنه موتور را مشخص می کند در استاندارد IECسه نوع فریم وجود دارد کوتاه Short که با حرف S مشخص می شود . متوسطMedium  که با حرف M مشخص می شود . بلند Long که با حرف  L   مشخص می شود بر این اساس معمولا در یک سایز فریم فقط دو نوع موتور وجود دارد یا کوتاه و متوسط S و  M  و یا متوسط و بلند M و L عدد سایز فریم در واقع ارتفاع  مرکز شفت موتور است تا سطح همطراز پایه های استقرار موتور که در شکل زیر با حرف H مشخص شده است .

اندازه این مشخصه بر اساس جدول زیر مشخص می شوددر این جدول تمامی ابعاد موتور مشخص شده 

5.ولتاژ نامی کار موتور : ولتاژی است موتور می تواند در این ولتاژ بدون مشکل کار کند معمولا موتور ها موتوانند تا 10% کمتر یا بیشتر نیز تحمل کنند و بدون مشکل به کار خود ادمه دهند .

6.فرکانس : که عدد فرکانس بر حسب هرتز که در ولتاژ نامی با این فرکانس به دور نامی میرسد عموما عدد این فرکانس 50 یا 60 هرتز است

7.جریان نامی این جریان موتور را در حالت بار کامل و دور نامی مشخص می کند . مقدار این جریان ممکن است در حالت اتصال ستاره و مثلث با هم متفاوت باشد که در این حالت جریان برای دو حالت اتصال مشخص می شود

8.فاکتور سرویس : معمولا عددی بزرگتر از یک است و به این معنی است که این موتور توانایی کار با بار اضافه را دارا می باشد به عنوان مثال اگر فاکتور سرویس موتوری  1.25 باشد وتوان آن 10 کیلو وات این موتور می تواند با توان 12.5 کیلو وات نیز بدون مشکل کار کند .

9.دور نامی در بار کامل: این دور معمولا با دور بر دقیقه مشخص می شود rpm و بستگی به تعداد قطب های موتور دارد البته این عدد برای فرکانس نامی و اگر فرکانس به هر شکل تغییر کند(توسط تجهیزات مبدل فرکانسی مانند درایوها یا  FC )دور موتور نیز تغییر خواهد کرد .

10.ضریب توان یا CosФ : این ضریب بستگی زیادی به ساختار و شکل طراحی موتور دارد که در قواع نسبت بین توان ظاهری و توان اکتیو موتور را نشان می دهد که این نسبت همچنین تعیین کتتده توان راکتیو موتور نیز می باشد بیشترین مقدار این عدد 1 می باشد و عموما عددی کمتر از یک است .

11.رژیم کاری :بر اساس استاندارد رژیم کاری موتور ها به 10 رژیم کاری دسته بندی می شود .

1-              S1 : كاركرد پيوسته يكنواخت

2-              S2: كاركرد كوتاه مدت

3-              S3: كاركرد غير دايمي تناوبي

4-              S4: كاركرد غير دايم تناوبي به همراه راه‌اندازي نسبتا" طولاني در ابتداي هر استارت

5-              S5: كاركرد غير دايم تناوبي به همراه راه‌اندازي نسبتا" طولاني در ابتداي هر استارت به همراه استفاده از ترمز الكتريكي

6-              S6: كاركرد پيوسته بصورت پريوديك

7-              S7: كاركرد پيوسته بصورت پريوديك به همراه ترمز الكتريكي براي توقف

8-              S8: كاركرد پيوسته به همراه تغييرات سرعت بار

9-              S9: كاركرد غير پريوديك بار به همراه تغييرات سرعت در بار

10-           S10: كاركرد با باري كه داراي مقادير متفاوت ولي ثابتي باشد.

12.درجه حرارت محیط : بیشترین درجه حرارت محیطی است که موتور برای آن درجه حرارت طراحی وساخته شده است اگر این مشخصه در پلاک مشخصات قید نشود موتور برای درجه حرارت محیط 40 درجه سانتی گراد طراحی و ساخته شده است.

13.کلاس /رده عایقی : این مشخصه ماکزیمم درجه حرارت قابل تحمل عایق استفاده شده در موتور را مشخص می کند در جدول زیر کد و محدوده حرارتی آنها مشخص گردیده است .

حداکثر درجه حرارت به سانتی گراد

رده ( کلاس )

90

Y

105

A

120

E

130

B

155

F

180

H

بالاتر از 180

C

14.افزایش درجه حرارت : این بستگی زیادی به رده عایقی و حرارت محیطی که موتور در آن قرار گرفته است دارد . هر چه درجه حرارت محیط پایین تر باشد میزان این افزایش بیشتر و هرچه درجه حرارت محیط بالاتر میزان این افزایش کمتر خواهد بود . شکل زیر این شرایط برای درجه حرارت محیط 40 درجه سانتی گراد نشان می دهد.

15.رده / درجه حفاظت : این درجه یا رده مربوط به میزان حفاظت موتور در برابر نفوذ مواد جامد و گرد وغبار و میزان نفوذ مایعات خصوصا آب را مشخص می کند بر این اساس با دو حرف IP و یک عدد دورقمی بعد از آن قرار می گیرد میزان حفاظت را در برابر گرد و غبار و جامدات و اب مشخص می کند . به گونه ای که رقم اول از سمت چپ شرایط نفوذ جامدات و گردو غبار را مشخص می کند و رقم دوم شرایط یا میزان حفاظت در برابر نفوذ آب را مشخص می کند . این کدها و تعاریف آن در جدول زیر قید شده است . 

16.ارتفاع : این مشخصه ماکزیمم میزان ارتفاعی که موتور برای آن طراحی و ساخته شده است را تعیین می کند اگر ارتفاع روی پلاک مشخصات قید نشده باشد موتور برای ارتفاع تا 1000 متر از سطح دریاهای آزاد طراحی و ساخته شده است .

17.وزن موتور : این مشخصه وزن موتور را برای حمل و نقل و همچنین ساخت ساپورت یا فوندانسیون تعیین می کند.

18.نحوه اتاصل یا آرایش و سربندی موتور: این مشخصه نحوه اتصال موتور را برای ارتباط با منبع تغذیه نشان می دهد . این شکل می تواند اتصال ستاره یا مثلث یا به صورت قابل انتخاب بین ستاره و مثلث باشد

19.مقدار روانساز یا گریس بیرینگ پشتی موتور: این مشخص تعیین می کند که چه مقدار گریس یا رانساز باید برای گریسکاری مورد استفاده قرار گیرد  چرا که گیرسکاری بیش از حد یا کمتر میزان لازم به موتور آسیب می رساند.

20.مقدار گریس یا روانساز بیرینگ جلویی موتور : : این مشخص تعیین می کند که چه مقدار گریس یا رانساز باید برای گریسکاری مورد استفاده قرار گیرد  چرا که گیرسکاری بیش از حد یا کمتر میزان لازم به موتور آسیب می رساند.

21.نوع و تیپ گریس مورد استفاده : بر اساس نوع و دور و همچنین ابعاد و حرارت موتور نوع گریس مورد استفاده تعیین می شود.

22.ساعت کار گریسکاری مجدد: زمان بین گریسکاری مجدد در حالت کار موتور که بر حسب ساعت تعیین می شود.

23.گواهینامه استاندارد : مشخص می کند موتو دارای کدام استاندارد و بر اساس کدام مرجع تولید و آزمایش شده است . این استانداردها بایستی قابل در یابی و راستی آزمایی باشد  .